Alles wat je moet weten over de verloving (khitbah)
Omdat het voor veel gebruikers van Naseeb de eerste keer is dat zij een islamitisch huwelijksproces doorlopen, bestaat er vaak onduidelijkheid over de vervolgstappen na de fysieke ontmoeting. Dit artikel is daarom bedoeld om de belangrijkste informatie en praktische adviezen mee te geven, zodat men dit proces voorbereid en met de nodige kennis kan ingaan.
Een match op Naseeb wordt succesvol voltooid wanneer beide partijen na de vraag-en-antwoord ronde wederzijdse interesse hebben om elkaar in het echt te ontmoeten. De broeder ontvangt de contactgegevens van de Waliy van de zuster om het eerste contact te leggen en zijn intentie kenbaar te maken. We gaan het hebben over het huwelijksaanzoek, in het Arabisch wordt dit khitbah genoemd.
khitbah خِطْبة
Het vragen van een vrouw ten huwelijk, hetzij met duidelijke bewoordingen, hetzij op indirecte wijze door middel van een toespeling.
خ-ط-ب“iemand toespreken, een verzoek richten”
De term khitbah wordt daarnaast ook gebruikt voor de periode tussen het huwelijksaanzoek en de daadwerkelijke huwelijksvoltrekking, oftewel de verlovingsperiode. De islamitische wetgeving heeft rondom deze fase verschillende richtlijnen en voorwaarden vastgesteld. Zo is het verboden om een vrouw ten huwelijk te vragen wanneer zij reeds getrouwd is of zich nog in haar ʿiddah bevindt.
ʿiddah عِدّة
De voorgeschreven wachtperiode die een vrouw na een echtscheiding of het overlijden van haar man in acht neemt, voordat zij opnieuw mag trouwen.
ع-د-د“tellen, aftellen”
Zoals vermeld, komt de khitbah tot stand met iedere formulering waaruit de intentie tot een huwelijk duidelijk blijkt. Dit kan bijvoorbeeld zijn wanneer een man zegt: “Ik wil met deze vrouw trouwen”, of wanneer hij tegen haar Waliy zegt: “Ik wil met uw dochter trouwen.” Voor de geldigheid van het huwelijksaanzoek is het niet vereist dat dit in een formele bijeenkomst plaatsvindt of dat daarbij specifieke gebruiken plaatsvinden, zoals het schudden van de hand van de Waliy. De geleerden zijn het erover eens dat de verloving geen voorwaarde of pilaar van het huwelijk is. Wel beschouwen sommige geleerden de verloving als aanbevolen voor degene die wil trouwen, vanwege de voordelen die deze fase met zich mee kan brengen bij het leren kennen van elkaar en het voorbereiden op het huwelijk. Allāh ﷻ zegt (vertaling van de betekenis):
“En er treft jullie geen blaam wanneer jullie de vrouwen een hint omtrent een verloving geven, of wanneer jullie het in jezelf verborgen houden. Allāh weet dat jullie het aan hen bekend zullen maken.” 1
De Profeet ﷺ is zelf ook verloofd geweest met ʿĀʾishah en Ḥafṣah (moge Allah ﷻ tevreden zijn met hen beiden). Er zijn echter geen specifieke rituelen, procedures of vaste vormen voorgeschreven voor de verlovingsperiode. Praktijken die in sommige culturen voorkomen, zoals het openbaar maken van de verloving, het organiseren van een bijeenkomst of het uitwisselen van geschenken, behoren daarom tot de gewoonten en gebruiken van mensen. De basisregel met betrekking tot dergelijke gebruiken is dat zij toegestaan zijn, zolang zij geen handelingen bevatten die in de islam verboden zijn verklaard. Hieronder volgen een aantal belangrijke richtlijnen, praktische tips en adviezen voor degene die van plan is een huwelijksaanzoek te doen.
Istikhārah en het vragen van leiding
Het is van groot belang dat zowel de broeder als de zuster bij het maken van deze belangrijke keuze het istikhārah-gebed2 verrichten en Allāh ﷻ vragen om leiding, succes en zegening. Het huwelijk heeft namelijk een grote invloed op iemands toekomst, zowel op religieus als werelds vlak, en verdient daarom een weloverwogen keuze die gepaard gaat met tawakkul en het zoeken van leiding bij Allāh ﷻ.
Betrek de familie bij het aanzoek
Vanuit islamitisch oogpunt is het toegestaan dat de broeder alleen naar de Waliy gaat om een huwelijksaanzoek te doen. Toch is het beter en verstandiger om hierbij een of meerdere familieleden mee te nemen, zoals zijn ouders of een oudere broer. Dit benadrukt de ernst van zijn intenties en sluit bovendien beter aan bij de gebruiken en verwachtingen die binnen veel families leven. Wanneer de omstandigheden daarom vragen, is het daarnaast toegestaan om iemand die hij vertrouwt als vertegenwoordiger namens hem te sturen.
Kies op basis van religie en karakter
De aanzoeker dient vooral aandacht te besteden aan de religiositeit en het karakter van de vrouw. De Profeet ﷺ zei: “Kies de vrouw met religie, moge je gezegend worden.”3 Op dezelfde manier geldt ook voor de vrouw en haar Waliy dat zij dienen te letten op de religie en het karakter van de man. De Profeet ﷺ zei: “Als iemand naar jullie komt met wiens religie en karakter jullie tevreden zijn, huw hem dan.”4 Lees dit artikel voor meer informatie.
Kijk naar elkaar met het oog op het huwelijk
Het is toegestaan voor de aanzoeker om naar de vrouw te kijken met het oog op een huwelijk. Al-Mughīrah ibn Shuʿbah (moge Allāh ﷻ tevreden met hem zijn) vertelde dat hij een vrouw ten huwelijk vroeg, waarna de Profeet ﷺ tegen hem zei: “Heb je naar haar gekeken?” Hij antwoordde: “Nee.” Daarop zei de Profeet ﷺ: “Kijk naar haar, want dat vergroot de kans dat er liefde en harmonie tussen jullie ontstaat."5
Een verloving is geen huwelijk
Men dient te beseffen dat een verloving slechts een belofte is en geen bindend huwelijk. Als één van beiden om wat voor reden dan ook wil terugkomen op de verloving, dan is dat toegestaan. Wel dient dit op een respectvolle en zorgvuldige manier te gebeuren, in lijn met de islamitische gedragsrichtlijnen, door dit duidelijk en op een nette wijze te communiceren.
Vermijd overdreven verlovingsfeesten
Het is niet gepast om buitensporig veel tijd, aandacht of geld te besteden aan het openbaar maken van een verloving of het organiseren van grote verlovingsfeesten. De islamitische wetgeving legt de nadruk op het bekendmaken van het huwelijk zelf, niet van de verloving. Bovendien kan overmatige aandacht voor de verloving leiden tot ongemakkelijke situaties wanneer deze later toch wordt verbroken. Wel is het toegestaan dat de aanzoeker cadeaus geeft aan de verloofde en haar familie, overeenkomstig de geldende en toegestane gebruiken.
Communiceer binnen islamitische grenzen
Het is toegestaan dat verloofden binnen de islamitische grenzen met elkaar spreken over zaken die relevant zijn voor het huwelijk en het toekomstige gezinsleven. Tegelijkertijd dient men te beseffen dat de verloofde vóór de huwelijksvoltrekking islamitisch gezien nog steeds een niet-maḥram blijft. Shaykh Ibn ʿUthaymīn zei hierover: “De omgang met een verloofde vrouw blijft in principe hetzelfde als met een andere vreemde vrouw, totdat het huwelijk daadwerkelijk heeft plaatsgevonden. Wat wel is toegestaan, is dat de aanzoeker haar ziet en in aanwezigheid van haar Waliy bepaalde relevante vragen stelt met betrekking tot het huwelijk. Langdurige en onnodige gesprekken, zoals urenlang bellen of intensief privécontact onderhouden vóór het huwelijk, vallen hier niet onder en zijn volgens de geleerden niet toegestaan.” 6
Maak duidelijke huwelijksafspraken
Wanneer er overeenstemming is over de verloving, dienen ze Allāh ﷻ te danken en vervolgens afspraken te maken over belangrijke zaken rondom het huwelijk. Hieronder vallen onder andere de mahr (bruidsgave), eventuele huwelijksvoorwaarden, de huwelijksdatum, de verdeling van de kosten en andere praktische afspraken. Dit hoeft natuurlijk niet allemaal tijdens de eerste ontmoeting. Daarnaast dienen beide partijen erop toe te zien dat het huwelijk op een wijze wordt georganiseerd die in overeenstemming is met de islamitische richtlijnen. Hieronder valt onder meer het vermijden van vrije vermenging tussen mannen en vrouwen, muziek en andere verboden zaken tijdens de walīmah (huwelijksfeest), zodat het huwelijk begint met de tevredenheid en zegen van Allāh ﷻ.
Het huwelijkscontract hoeft niet uitgesteld te worden
Het is toegestaan om de verloving en het huwelijkscontract direct samen te laten plaatsvinden indien dat mogelijk is. Dit hangt af van de gewoonten en omstandigheden. Het komt ook vaak voor dat bij het huwelijkscontract wordt afgesproken dat het koppel pas met elkaar gaat samenwonen na de zifāf. In de volksmond wordt deze periode ook ‘verloving’ genoemd, alhoewel dit islamitisch gezien niet het geval is.
zifāf زِفاف
Het huwelijksfeest of de ceremoniële optocht waarbij de bruid naar het huis van haar echtgenoot wordt geleid. In brede zin vertaald als “bruiloft” of “huwelijksnacht”, met een bijzondere nadruk op de voltrekking van het huwelijk en het overbrengen van de bruid naar haar nieuwe huis.
ز-ف-ف“de bruid naar haar man begeleiden”
Wist je dat?
- Het is een moslim niet toegestaan om een vrouw ten huwelijk te vragen wanneer zij al verloofd is met een andere moslim, tenzij de eerste aanzoeker afziet van het huwelijk. De Profeet ﷺ zei: “Niemand van jullie mag een vrouw ten huwelijk vragen die al verloofd is met zijn broeder.”7 Deze verbodsbepaling is bedoeld om schade, jaloezie en verdeeldheid tussen moslims te voorkomen, en om de rechten en eer van de eerste aanzoeker te respecteren.
- Volgens de Hanbalī en Shāfiʿī wetschool is het voor een serieuze aanzoeker toegestaan om naar de vrouw te kijken, ook zonder haar voorafgaande toestemming. Wanneer de man al weet dat zijn aanzoek niet geaccepteerd zal worden, vervalt volgens deze wetscholen de toestemming hiervoor, omdat het oorspronkelijke doel van het kijken dan niet meer aanwezig is.
- Wanneer de vrouw de verloving verbreekt, mag de man volgens de meerderheid van de geleerden de cadeaus terugvragen die hij tijdens de verlovingsperiode heeft gegeven. Dit omdat dergelijke geschenken vaak met het oog op het huwelijk worden gegeven en in sommige gevallen worden beschouwd als onderdeel van de mahr (bruidsgave), terwijl het huwelijk uiteindelijk niet heeft plaatsgevonden. Wanneer deze geschenken binnen een bepaalde cultuur echter enkel als gewone cadeaus worden gezien en niet als onderdeel van de mahr, hoeven zij niet teruggegeven te worden.
- Het is niet toegestaan voor verloofden om zich in afzondering (khalwah) te bevinden. De islam heeft dit verboden omdat zulke situaties kunnen leiden tot verboden handelingen en verleidingen.
- Wanneer het huwelijkscontract al is gesloten, maar de bruid nog bij haar ouders woont en het daadwerkelijke samenwonen nog niet is begonnen, heeft de echtgenoot nog geen gezag over haar, aangezien zij in deze fase nog onder de verantwoordelijkheid van haar Wali (vader) valt.8
- Het dragen van verlovingsringen is een gebruik dat tegenwoordig ook onder veel moslims voorkomt. Toch hebben geleerden gewezen op enkele belangrijke bezwaren die hiermee gepaard kunnen gaan. (1) Ten eerste kunnen sommige mensen onjuiste overtuigingen verbinden aan zulke ringen, zoals het idee dat zij liefde versterken of het huwelijk beschermen. Hiervoor bestaat geen basis in de Islam. (2) Daarnaast wordt de verlovingsring van oorsprong gezien als een christelijk symbool van verbondenheid en trouwintentie. Daarom hebben geleerden gewaarschuwd voor het overnemen van specifieke religieuze of culturele gebruiken van niet-moslims.
Ik vraag Allāh ﷻ om jou succes, zegeningen en standvastigheid te schenken in dit belangrijke proces, en dat Hij jouw hart leidt naar datgene waarin het goede ligt voor jouw religie en wereldse leven. Moge Hij jullie huwelijk vullen met liefde, barmhartigheid en rust, en het een middel maken tot nabijheid tot Hem. En Allāh ﷻ is uiteindelijk Degene Die succes en leiding schenkt.
[1] Surah al-Baqarah: 235
[2] Het istikhārah gebed houdt in dat men twee gebedseenheden verricht en vervolgens de voorgeschreven smeekbede zegt, zie Sahīh al-Bukhārī (6382)
[3] Overgeleverd door al-Bukhārī (5090) en Muslim (1466)
[4] Sunan an-Nasā’ī (3235)
[5] Jāmiʿ at-Tirmidhī (1087)
[6] Fatāwā Nūr ʿalā ad-Darb
[7] Overgeleverd door al-Bukhārī (5143)
[8] www.islamweb.net/ar/fatwa/127029